Verdwenen, maar niet op één exact te dateren dag
Wolven kwamen eeuwenlang in de Lage Landen voor. Door vervolging, ontginning en de afname van geschikt leefgebied werden ze steeds zeldzamer. WUR concludeert dat de soort aan het einde van de negentiende eeuw in Nederland als uitgestorven kan worden beschouwd. Het dikwijls genoemde jaar 1869 is waarschijnlijk, maar geen onomstreden hard eindpunt: historische waarnemingen en geschoten dieren zijn niet altijd controleerbaar gedocumenteerd.
Herstel buiten Nederland
In de twintigste eeuw bleven wolven onder meer aanwezig in delen van Oost- en Zuidoost-Europa, Italië en het Iberisch Schiereiland. Bescherming, veranderend landgebruik en herstellende bestanden van wilde hoefdieren maakten uitbreiding mogelijk. Vanuit Polen ontstond vanaf het einde van de jaren negentig opnieuw voortplanting in Duitsland. Jonge wolven trokken vervolgens verder westwaarts. Dat Europese herstel en de huidige aantallen worden afzonderlijk behandeld bij wolven in Europa.
2015, 2018 en 2019: drie keerpunten
BIJ12 gebruikt 2015 als het jaar waarin voor het eerst met zekerheid weer een wolf in Nederland werd vastgesteld. In 2018 vestigde wolvin GW998f zich op de Noord-Veluwe. In januari 2019 sloot mannetje GW893m zich bij haar aan; later dat jaar werden welpen vastgesteld. Daarmee was er voor het eerst in ongeveer anderhalve eeuw weer een Nederlandse wolvenroedel.
Geen uitzetting
DNA-profielen koppelen de eerste gevestigde dieren aan roedels in Brandenburg en Nedersaksen. Ook latere Nederlandse wolven konden veelal via internationale genetische gegevens aan buitenlandse herkomstgebieden worden verbonden. Dat is controleerbaar bewijs voor natuurlijke verspreiding. Het uitzetten van wolven is bovendien verboden. Hoe onderzoekers zulke herkomsten vaststellen, staat bij wolvenmonitoring in Nederland.
Van gebeurtenis naar blijvende aanwezigheid
Na 2019 kwamen er meer paren en roedels. Voor de actuele Nederlandse stand zijn kalenderjaar en meetmethode belangrijk: DNA levert een minimumaantal geïdentificeerde dieren op, terwijl een zomerschatting ook welpen omvat. Zie daarom hoeveel wolven leven er in Nederland voor de nieuwste, gedateerde cijfers.